Sơn chống cháy 120 phút cho kết cấu thép cần đáp ứng yêu cầu về giới hạn chịu lửa, độ bám dính, chiều dày lớp sơn và khả năng duy trì tính năng khi chịu tác động của nhiệt độ cao. Việc lựa chọn đúng hệ sơn và thi công theo hồ sơ kỹ thuật giúp bảo vệ cấu kiện thép lâu hơn khi xảy ra cháy, đồng thời đáp ứng yêu cầu thiết kế và PCCC của công trình. Cùng BỐN IBST tìm hiểu rõ hơn trong bài viết dưới đây.
Yêu cầu kỹ thuật đối với sơn chống cháy 120 phút
Sơn chống cháy 120 phút được sử dụng để hỗ trợ kết cấu thép duy trì khả năng chịu lực trong thời gian yêu cầu khi xảy ra cháy. Tuy nhiên, không thể chỉ dựa vào tên sản phẩm “120 phút” để kết luận cấu kiện đạt yêu cầu. Giới hạn chịu lửa cần được xác định trên cấu kiện cụ thể, phù hợp với hồ sơ thiết kế, đặc điểm tiết diện và hệ sơn được áp dụng. Theo QCVN 06:2022/BXD, giới hạn chịu lửa của cấu kiện được xác định theo các trạng thái R, E, I và thời gian tương ứng.
Một hệ sơn sử dụng cho mục tiêu 120 phút cần xem xét:
- Giới hạn chịu lửa yêu cầu của cấu kiện.
- Loại kết cấu thép được bảo vệ.
- Hệ số tiết diện của cấu kiện.
- Nhiệt độ giới hạn của thép theo thiết kế.
- Chiều dày lớp sơn chống cháy.
- Lớp sơn lót và sơn phủ đi kèm.
- Điều kiện môi trường sử dụng.
- Hồ sơ thử nghiệm và tài liệu kỹ thuật của hệ sơn.
Vì vậy, yêu cầu “120 phút” cần gắn với cả cấu kiện + hệ sơn + chiều dày thi công, thay vì chỉ xem đây là một thông số cố định của sản phẩm.
Các tiêu chí cần kiểm tra khi lựa chọn sơn chống cháy cho kết cấu thép
Việc lựa chọn sơn cần dựa trên yêu cầu chịu lửa của công trình và đặc điểm thực tế của từng cấu kiện. Đối với kết cấu thép, tiêu chuẩn thiết kế cũng yêu cầu phải xem xét khả năng chịu lửa và có giải pháp bảo vệ chống cháy phù hợp với hệ thống bảo vệ chống cháy của công trình.
Khả năng đáp ứng yêu cầu 120 phút
Trước tiên cần xác định cấu kiện thực tế có yêu cầu R120 hay một giới hạn chịu lửa khác theo hồ sơ thiết kế.
Kỹ sư cần kiểm tra:
- Bậc chịu lửa của công trình.
- Giới hạn chịu lửa yêu cầu của cấu kiện.
- Loại cấu kiện cần bảo vệ.
- Kết quả thử nghiệm của hệ sơn.
- Điều kiện áp dụng của kết quả thử nghiệm.
Chỉ khi hệ sơn phù hợp với cấu kiện và điều kiện sử dụng mới có cơ sở đánh giá khả năng đáp ứng thời gian yêu cầu.
Chiều dày lớp sơn phù hợp
Chiều dày sơn chống cháy không phải lúc nào cũng giống nhau cho mọi cấu kiện. Cột, dầm, hộp thép hoặc tiết diện chữ H có thể cần chiều dày khác nhau.
Các yếu tố cần xem xét gồm:
- Kích thước tiết diện.
- Diện tích bề mặt tiếp xúc với lửa.
- Hệ số tiết diện.
- Thời gian chịu lửa yêu cầu.
- Nhiệt độ giới hạn của thép.
- Thông số từ hồ sơ kỹ thuật của hệ sơn.
Do đó, không nên áp dụng một chiều dày duy nhất cho toàn bộ kết cấu nếu chưa có căn cứ kỹ thuật.
Xem thêm: Đường cong cháy ISO 834 là gì và được dùng trong tính toán chịu lửa ra sao?
Khả năng tương thích giữa các lớp sơn
Sơn chống cháy thường nằm trong một hệ gồm lớp chuẩn bị bề mặt, sơn lót, lớp chống cháy và có thể có sơn phủ bảo vệ.
Khi lựa chọn cần kiểm tra:
- Loại sơn lót.
- Khả năng tương thích với sơn chống cháy.
- Điều kiện sử dụng sơn phủ.
- Độ bám dính giữa các lớp.
- Yêu cầu xử lý bề mặt thép.
- Thời gian khô giữa các lớp.
Sử dụng các vật liệu không tương thích có thể ảnh hưởng đến độ bám dính và khả năng làm việc của toàn bộ hệ sơn.
Phù hợp với môi trường sử dụng
Điều kiện khai thác cũng ảnh hưởng đến tuổi thọ và hiệu quả của lớp sơn.
Cần xem xét:
- Công trình trong nhà hay ngoài trời.
- Độ ẩm môi trường.
- Nguy cơ ăn mòn.
- Tiếp xúc với hóa chất.
- Nhiệt độ vận hành.
- Khả năng chịu va đập hoặc tác động cơ học.
Đối với môi trường khắc nghiệt, cần lựa chọn hệ sơn và lớp phủ bảo vệ phù hợp hơn.
Hồ sơ kỹ thuật của sản phẩm
Trước khi đưa vào công trình, hồ sơ sản phẩm cần được đối chiếu với yêu cầu thiết kế.
Các tài liệu thường cần rà soát gồm:
- Tài liệu kỹ thuật của sản phẩm.
- Phạm vi áp dụng.
- Kết quả thử nghiệm chịu lửa.
- Hướng dẫn thi công.
- Yêu cầu chiều dày.
- Thông tin về hệ sơn đồng bộ.
- Các tài liệu chất lượng liên quan theo yêu cầu của hồ sơ dự án.
Việc kiểm tra hồ sơ giúp tránh sử dụng sản phẩm ngoài phạm vi đã được đánh giá hoặc thử nghiệm.
Cách kiểm tra chất lượng sơn chống cháy sau thi công
Sau khi hoàn thiện, cần kiểm tra cả hình thức, chiều dày và sự phù hợp với hồ sơ kỹ thuật. Việc nghiệm thu không nên chỉ dựa vào quan sát bằng mắt.
Kiểm tra bề mặt lớp sơn
Trước tiên cần kiểm tra trực quan toàn bộ khu vực đã thi công.
Các dấu hiệu cần chú ý gồm:
- Bong tróc.
- Nứt.
- Phồng rộp.
- Chảy sơn.
- Vùng thiếu sơn.
- Bề mặt không đồng đều.
- Các góc cạnh hoặc nút liên kết bị bỏ sót.
Những vị trí có khuyết tật cần được xử lý trước khi nghiệm thu.
Đo chiều dày lớp sơn
Chiều dày thực tế cần được đo và đối chiếu với yêu cầu áp dụng cho từng cấu kiện.
Quá trình kiểm tra nên:
- Xác định vị trí đo đại diện.
- Đo tại nhiều mặt của cấu kiện.
- Kiểm tra cột, dầm và các vị trí liên kết.
- Ghi lại kết quả đo.
- So sánh với chiều dày yêu cầu.
- Đánh dấu những khu vực cần bổ sung.
Đây là một trong những bước quan trọng để kiểm soát chất lượng thi công tại hiện trường.
Xem thêm: Eurocode 3 chịu lửa được áp dụng thế nào khi thiết kế kết cấu thép?
Kiểm tra độ bám dính và tình trạng hệ sơn
Tùy yêu cầu của hồ sơ và hệ sản phẩm, có thể cần kiểm tra thêm khả năng bám dính hoặc tình trạng liên kết giữa các lớp.
Nội dung có thể gồm:
- Sự liên kết với lớp sơn lót.
- Hiện tượng tách lớp.
- Bong mép.
- Nứt tại góc cạnh.
- Khuyết tật tại vị trí bu lông, bản mã và mối nối.
Nếu phát hiện bất thường, cần xác định nguyên nhân trước khi sửa chữa hoặc sơn bổ sung.
Đối chiếu hồ sơ hoàn công
Cuối cùng, kết quả thi công cần được đối chiếu với hồ sơ thiết kế và tài liệu kỹ thuật của hệ sơn.
Cần rà soát:
- Loại sản phẩm thực tế sử dụng.
- Vị trí cấu kiện được bảo vệ.
- Chiều dày thiết kế và thực tế.
- Hồ sơ kiểm tra hiện trường.
- Tài liệu kỹ thuật của hệ sơn.
- Các biên bản và tài liệu nghiệm thu liên quan.
Việc đối chiếu giúp xác định giải pháp đã thi công có thống nhất với yêu cầu chịu lửa của công trình hay không.
Kết luận
Sơn chống cháy 120 phút cho kết cấu thép cần được lựa chọn dựa trên giới hạn chịu lửa yêu cầu, đặc điểm tiết diện, chiều dày lớp bảo vệ và hồ sơ thử nghiệm của hệ sơn. Bên cạnh lựa chọn sản phẩm, chất lượng chuẩn bị bề mặt và kiểm soát thi công cũng ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả bảo vệ kết cấu khi xảy ra cháy.
BỐN IBST nhận kiểm tra, thẩm tra và đánh giá giải pháp chống cháy cho kết cấu thép trong hồ sơ thiết kế công trình. Liên hệ BỐN IBST để được tư vấn phương án kiểm tra phù hợp với yêu cầu chịu lửa và đặc điểm kết cấu thực tế.
