Cách xác định bậc chịu lửa cho nhà xưởng công nghiệp cần dựa trên công năng sản xuất, quy mô công trình, chiều cao PCCC, diện tích khoang cháy và đặc điểm nguy hiểm cháy của khu vực sử dụng. Việc xác định đúng ngay từ giai đoạn thiết kế giúp lựa chọn kết cấu, vật liệu và giải pháp bảo vệ chống cháy phù hợp, đồng thời hạn chế phải điều chỉnh hồ sơ khi thẩm tra hoặc triển khai thi công. Cùng BỐN IBST tìm hiểu rõ hơn trong bài viết dưới đây.
Những căn cứ cần xem xét khi xác định bậc chịu lửa cho nhà xưởng
Để lựa chọn bậc chịu lửa phù hợp cho nhà xưởng công nghiệp, cần xem xét đồng thời công năng, quy mô, đặc điểm sản xuất và giải pháp kết cấu. Không nên chỉ dựa vào loại vật liệu như thép hay bê tông để xác định.
Các căn cứ chính gồm:
- Công năng sử dụng của nhà xưởng.
- Loại hình sản xuất và đặc điểm dây chuyền công nghệ.
- Mức độ nguy hiểm cháy của khu vực sản xuất.
- Số tầng của công trình.
- Chiều cao PCCC.
- Diện tích khoang cháy.
- Loại vật liệu và hệ kết cấu chịu lực.
- Giới hạn chịu lửa của cột, dầm, sàn, mái và tường.
- Các giải pháp bảo vệ chống cháy cho kết cấu.
- Yêu cầu của quy chuẩn, tiêu chuẩn áp dụng cho công trình.
Việc tổng hợp đầy đủ các yếu tố này giúp kỹ sư có cơ sở lựa chọn bậc chịu lửa phù hợp với điều kiện thực tế của nhà xưởng.
Cách xác định bậc chịu lửa phù hợp cho nhà xưởng công nghiệp
Cách xác định bậc chịu lửa cho nhà xưởng nên được thực hiện theo từng bước, từ việc xác định công năng đến kiểm tra khả năng chịu lửa của từng cấu kiện.
Xác định công năng và đặc điểm sản xuất
Trước tiên cần làm rõ nhà xưởng được sử dụng cho mục đích gì và hoạt động sản xuất có đặc điểm như thế nào.
Kỹ sư cần kiểm tra:
- Loại hình sản xuất.
- Nguyên liệu sử dụng.
- Sản phẩm được lưu trữ.
- Máy móc và thiết bị công nghệ.
- Quá trình có phát sinh nhiệt hay không.
- Khu vực có nguy cơ cháy cao.
- Hình thức bố trí dây chuyền sản xuất.
Đây là bước quan trọng để xác định mức độ yêu cầu về an toàn cháy đối với nhà xưởng.
Xác định quy mô và chiều cao công trình
Quy mô công trình ảnh hưởng trực tiếp đến yêu cầu về bậc chịu lửa. Nhà xưởng càng lớn hoặc có nhiều tầng thì việc kiểm soát an toàn cháy càng cần được xem xét kỹ.
Các thông tin cần đối chiếu gồm:
- Tổng diện tích xây dựng.
- Số tầng.
- Chiều cao PCCC.
- Diện tích từng tầng.
- Quy mô từng khu vực sản xuất.
- Số lượng và phạm vi các khoang cháy.
Sau khi có các thông số này, kỹ sư có thể đối chiếu với yêu cầu tương ứng trong hồ sơ PCCC và quy chuẩn áp dụng.
Xem thêm: Thẩm tra mô hình kết cấu cần kiểm tra những thông số nào?
Xác định mức độ nguy hiểm cháy và khoang cháy
Đối với nhà xưởng công nghiệp, tính chất của vật liệu và quá trình sản xuất có thể làm thay đổi đáng kể yêu cầu về an toàn cháy.
Cần xem xét:
- Loại vật liệu dễ cháy.
- Khối lượng vật liệu tồn trữ.
- Nhiệt độ trong quá trình sản xuất.
- Khả năng phát sinh tia lửa.
- Khu vực kho chứa.
- Khu vực có thiết bị nhiệt.
- Phạm vi từng khoang cháy.
Việc xác định đúng đặc điểm nguy hiểm cháy giúp tránh lựa chọn bậc chịu lửa thấp hơn nhu cầu thực tế của công trình.
Kiểm tra giới hạn chịu lửa của các cấu kiện chính
Sau khi xác định bậc chịu lửa yêu cầu, cần kiểm tra xem các cấu kiện của nhà xưởng có đáp ứng được hay không.
Các cấu kiện thường phải rà soát gồm:
- Cột chịu lực.
- Dầm và kèo.
- Khung thép.
- Hệ giằng.
- Sàn.
- Tường.
- Kết cấu mái.
- Cầu thang và các bộ phận liên quan.
Mỗi cấu kiện cần có giới hạn chịu lửa phù hợp với yêu cầu của bậc chịu lửa đã lựa chọn.
Kiểm tra giải pháp bảo vệ kết cấu
Nhà xưởng sử dụng kết cấu thép thường cần xem xét thêm giải pháp bảo vệ chống cháy. Nguyên nhân là khả năng chịu lực của thép có thể suy giảm nhanh khi nhiệt độ tăng cao.
Một số giải pháp thường được xem xét gồm:
- Sơn chống cháy.
- Vữa chống cháy.
- Tấm bao che chống cháy.
- Lớp vật liệu bảo vệ kết cấu.
- Giải pháp bao bọc cột, dầm hoặc kèo.
- Cấu tạo bảo vệ tại các nút liên kết.
Giải pháp được lựa chọn cần phù hợp với giới hạn chịu lửa yêu cầu và được thể hiện thống nhất trong hồ sơ thiết kế.
Lưu ý khi đối chiếu hồ sơ kết cấu với yêu cầu PCCC
Trong thực tế, hồ sơ kết cấu và hồ sơ PCCC có thể được triển khai bởi các bộ môn khác nhau. Vì vậy, việc đối chiếu giữa hai nhóm hồ sơ là cần thiết để tránh mâu thuẫn khi thi công.
Kiểm tra sự thống nhất về bậc chịu lửa
Trước tiên cần kiểm tra bậc chịu lửa được ghi trong các tài liệu có thống nhất hay không.
Nội dung cần đối chiếu gồm:
- Thuyết minh thiết kế.
- Hồ sơ PCCC.
- Bản vẽ kiến trúc.
- Bản vẽ kết cấu.
- Chỉ dẫn kỹ thuật.
- Hồ sơ vật liệu chống cháy.
Nếu mỗi bộ môn sử dụng một yêu cầu khác nhau, cần làm rõ trước khi triển khai thi công.
Kiểm tra cấu kiện cần bảo vệ chống cháy
Không phải tất cả cấu kiện đều có cùng yêu cầu chịu lửa. Vì vậy cần xác định rõ phạm vi cấu kiện phải áp dụng giải pháp bảo vệ.
Kỹ sư nên kiểm tra:
- Cột thép.
- Dầm chính.
- Kèo mái.
- Hệ khung chịu lực.
- Các cấu kiện tại khu vực nguy cơ cháy cao.
- Nút liên kết quan trọng.
Phạm vi bảo vệ cần được thể hiện rõ trên bản vẽ để tránh bỏ sót khi thi công.
Xem thêm: Cấu kiện thép không bọc chống cháy: Khi nào vẫn đáp ứng yêu cầu chịu lửa?
Đối chiếu vật liệu chống cháy với bản vẽ
Một lỗi thường gặp là hồ sơ PCCC có yêu cầu chống cháy nhưng bản vẽ kết cấu chưa thể hiện đầy đủ giải pháp.
Cần kiểm tra:
- Loại vật liệu chống cháy.
- Chiều dày lớp bảo vệ.
- Vị trí áp dụng.
- Cấu tạo chi tiết.
- Giới hạn chịu lửa cần đạt.
- Yêu cầu thi công và nghiệm thu.
Việc đối chiếu này giúp hạn chế tình trạng phải bổ sung hoặc thay đổi giải pháp sau khi kết cấu đã được lắp dựng.
Kiểm tra thay đổi công năng hoặc dây chuyền
Nếu nhà xưởng thay đổi công năng, tăng thêm thiết bị hoặc bố trí lại dây chuyền, yêu cầu PCCC cũng có thể thay đổi theo.
Cần rà soát lại:
- Khu vực sản xuất mới.
- Kho vật liệu mới.
- Thiết bị phát nhiệt.
- Tải lượng cháy.
- Phạm vi khoang cháy.
- Các cấu kiện chịu lực liên quan.
Do đó, những thay đổi lớn trong công năng nên được đánh giá lại đồng thời về kết cấu và an toàn cháy.
Kết luận
Cách xác định bậc chịu lửa cho nhà xưởng công nghiệp cần dựa trên công năng, quy mô, chiều cao PCCC, đặc điểm nguy hiểm cháy và khả năng chịu lửa của hệ kết cấu. Việc xác định đúng từ giai đoạn thiết kế giúp lựa chọn giải pháp kết cấu và bảo vệ chống cháy phù hợp, đồng thời hạn chế phát sinh khi thẩm tra và thi công.
BỐN IBST nhận tư vấn, kiểm tra và thẩm tra hồ sơ kết cấu liên quan đến yêu cầu chịu lửa cho nhà xưởng công nghiệp. Liên hệ BỐN IBST để được rà soát phương án phù hợp với quy mô, công năng và hiện trạng hồ sơ của từng công trình.
